به گزارش روابط عمومی رادیو معارف، برنامه «سینما معنا» در این قسمت به بررسی فیلم سینمایی «یونس» ساخته رضا میركریمی اختصاص داشت و دكتر حسین سرانجام، نویسنده و منتقد فیلم، ابعاد مختلف این اثر را از منظر سینمای معناگرا مورد تحلیل قرار داد.

دكتر سرانجام با اشاره به داستان فیلم «یونس»، آن را روایتی ساده اما عمیق دانست كه در جریان یك اتفاق روزمره، مفاهیم انسانی و اخلاقی متعددی را به مخاطب منتقل می‌كند.

داستان فیلم درباره راننده تاكسی‌ای است كه در پایان یك روز كاری با زنی در آستانه زایمان مواجه می‌شود و برای رساندن او به بیمارستان وارد موقعیتی می‌شود كه فراتر از یك جابه‌جایی ساده است.

در ادامه، حضور این راننده در بیمارستان و مواجهه او با سوءظن كادر درمان و حوادث مربوط به زایمان، زمینه شكل‌گیری موقعیت‌هایی را فراهم می‌كند كه شخصیت او و نوع مواجهه‌اش با مسئولیت انسانی را آشكار می‌سازد.

سینمای سكوت؛ معنا در واكنش‌های غیركلامی

یكی از محورهای اصلی تحلیل دكتر سرانجام، استفاده میركریمی از سكوت و بیان غیركلامی در روایت فیلم بود.

وی با اشاره به اینكه «یونس» را می‌توان نمونه‌ای از «سینمای سكوت» دانست، توضیح داد كه فیلم برای انتقال مفاهیم خود تنها به دیالوگ متكی نیست و بسیاری از معناها از طریق سكوت، نگاه‌ها، رفتارها و واكنش‌های شخصیت‌ها به مخاطب منتقل می‌شود.

به گفته وی، این سكوت‌های معنادار باعث می‌شوند مخاطب تنها شنونده داستان نباشد، بلكه در كشف لایه‌های پنهان اثر مشاركت كند و بخشی از معنا را از رفتار شخصیت‌ها دریافت كند.

بازی‌های باورپذیر؛ فراتر از شهرت بازیگران

دكتر سرانجام همچنین بازی بازیگران فیلم را یكی از نقاط قوت «یونس» عنوان كرد و تأكید داشت كه ارزش بازی‌ها صرفاً به حضور بازیگران شناخته‌شده محدود نمی‌شود.

وی عمق و باورپذیری شخصیت‌ها را عاملی دانست كه باعث شده روایت ساده فیلم از سطح یك داستان روزمره فراتر برود و به اثری ماندگار و تأثیرگذار تبدیل شود.

خانواده؛ از تصویر آرمانی تا تجربه یك زن بی‌پناه

از دیگر محورهای مطرح‌شده در این برنامه، بررسی مفهوم خانواده در فیلم «یونس» بود.

دكتر سرانجام با تمركز بر شخصیت «صدیقه»، زن باردار داستان، به فاصله میان تصویر آرمانی خانواده و واقعیت زندگی فردی اشاره كرد كه در شرایط دشوار، از حمایت خانوادگی محروم مانده است.

در این نگاه، فیلم نشان می‌دهد كه مسئولیت‌پذیری انسانی الزاماً از روابط خویشاوندی سرچشمه نمی‌گیرد؛ بلكه گاهی یك فرد غریبه می‌تواند در شرایط بحرانی، نقش حمایتگر را بر عهده بگیرد و با رفتار خود معنای دیگری از خانواده و مسئولیت را به نمایش بگذارد.

نشانه‌های دفاع مقدس در شخصیت راننده تاكسی

یكی دیگر از نكات مورد توجه در تحلیل «سینما معنا»، نشانه‌های غیرمستقیم دفاع مقدس در فیلم بود.

دكتر سرانجام با اشاره به ویژگی‌هایی همچون لنگیدن راننده تاكسی، نزدیكی پادگان به بیمارستان و حضور مجروحان جنگی، این نشانه‌ها را در شكل‌گیری هویت شخصیت اصلی مؤثر دانست.

بر اساس این تحلیل، شخصیت راننده را می‌توان فردی از نسل دفاع مقدس دانست كه بخشی از خوی، منش و روحیه مسئولیت‌پذیری آن نسل را با خود همراه دارد؛ موضوعی كه فیلم بدون بیان مستقیم، از طریق نشانه‌ها و جزئیات روایی به مخاطب منتقل می‌كند.