برنامه رادیویی «آن سوی چشمها» از رادیو معارف، در سه بخش مجزا به بررسی زندگی، توانمندیها، چالشها و ظرفیتهای فردی و اجتماعی نابینایان و كمبینایان پرداخت.
به گزارش روابط عمومی رادیو معارف، این برنامه با اجرای محمد چراغی و با هدف معرفی تواناییهای افراد دارای آسیب بینایی، ترویج نگاه توانمندساز به این قشر و آگاهیبخشی درباره مسائل و دغدغههای آنان تهیه شده است.
در بخش نخست این برنامه، دكتر آرزو اسلامی، نابینای موفق، عضو هیئت علمی دانشگاه، قاری و حافظ كل قرآن كریم، از مسیر تحصیلی و قرآنی خود سخن گفت.
وی كه دارای مدرك دكترای الهیات با گرایش علوم قرآن و حدیث از دانشگاه آزاد اسلامی است، درباره آغاز فعالیتهای قرآنی خود اظهار كرد كه علاقهاش به قرآن از دوران كودكی و با تشویق پدر و مادر شكل گرفته است. او از سال 1379 با استفاده از كتابهای بریل و نوارهای آموزشی استاد شهیار پهیدار، حفظ قرآن را آغاز كرد و با راهنمایی دكتر محمد اطفهانی موفق به حفظ كل قرآن كریم شد.
این بانوی قرآنی همچنین به كسب رتبههای برتر در مسابقات كشوری قرآن، از جمله رقابتهای سازمان بهزیستی، سازمان اوقاف و آموزش و پرورش اشاره كرد و با تأكید بر نقش عملی قرآن در زندگی گفت: «ما حافظ قرآن نیستیم، بلكه قرآن است كه حافظ ماست.» به اعتقاد وی، قرآن نسخهای برای زندگی است و بهرهمندی حقیقی از آموزههای آن، در گرو عمل به دستورات الهی است.
در بخش كارشناسی برنامه، حجتالاسلام دكتر منصور رضوانی، استاد دانشگاه و جانباز نابینا، به موضوع نشاط و شادابی و نقش افراد نابینا در انتقال امید به دیگران پرداخت.
وی با تأكید بر ضرورت پرهیز از نگاه ترحمآمیز به نابینایان، اظهار كرد: برخوردهای دلسوزانه و استفاده از واژههای تحقیرآمیز میتواند بر روحیه و احساس شادی افراد تأثیر منفی بگذارد.
رضوانی، گشادهرویی و لبخند را از عوامل مؤثر در ایجاد نشاط اجتماعی دانست و با اشاره به روایت «تبسم صدقه است»، خاطرنشان كرد: برخورد همراه با لبخند و امیدواری، علاوه بر تقویت روحیه فرد، میتواند زمینهساز نشاط در خانواده و جامعه باشد.
وی همچنین با اشاره به مسئولیت مشترك معلمان در تربیت دینی دانشآموزان تصریح كرد: تربیت معنوی تنها وظیفه مربیان پرورشی نیست، بلكه همه عوامل مدرسه، از مدیر تا معلمان در رشتههای مختلف، در شكلگیری شخصیت و رشد معنوی دانشآموزان نقش دارند.
دومین بخش كارشناسی و گفتوگوی برنامه به موضوع استقلال نابینایان و نقش خانواده در تقویت یا محدود كردن آن اختصاص داشت.
در این بخش، دكتر زینب هاشم زاده، كارشناس و از افراد نابینا، با تشریح مفهوم استقلال تأكید كرد: استقلال را نباید صرفاً به معنای انجام دادن تمام كارها بدون كمك دیگران دانست؛ بلكه استقلال واقعی به معنای برخورداری از حق انتخاب، تصمیمگیری و مدیریت مسیر زندگی است.
وی افزود: فرد نابینا باید بتواند با اتكا به اطلاعات دریافتی از حواس غیر بینایی، مانند شنوایی و لامسه، در محیطهای ناآشنا تصمیم بگیرد و مسائل پیشرو را مدیریت كند. به گفته وی، مرز میان حمایت خانواده و محدود كردن فرد، در میزان احترام به حق انتخاب و فراهم كردن فرصت تصمیمگیری و مدیریت موقعیتهای مختلف مشخص میشود.
در بخش آموزشی و فناوری نیز محمدرضا نامدار، كارشناس فناوری اطلاعات، به بررسی كاربرد هوش مصنوعی در پژوهشهای علمی پرداخت.
وی با تأكید بر ضرورت آشنایی پژوهشگران با مفاهیمی همچون خلأ پژوهشی و سهم علمی، اظهار كرد: استفاده حرفهای از ابزارهای هوش مصنوعی مستلزم شناخت اصول پژوهش و توانایی ارزیابی و اعتبارسنجی اطلاعات تولیدشده است.
این كارشناس فناوری اطلاعات همچنین درباره پدیده توهم هوش مصنوعی هشدار داد و گفت: گاهی این ابزارها اطلاعات نادرست یا ساختگی تولید میكنند؛ بنابراین پژوهشگران نباید بدون بررسی منابع و مستندات، به پاسخهای ارائهشده اعتماد كنند.
وی در ادامه، استفاده از هوش مصنوعی در طراحی پژوهش و تحلیل دادهها را از ظرفیتهای مهم این فناوری برشمرد و بر ضرورت توجه به خطاهای آماری و صحت اطلاعات در فرایند پژوهش تأكید كرد.
برنامه «آن سوی چشمها» با پرداختن به موضوعاتی همچون موفقیتهای علمی و قرآنی نابینایان، نشاط اجتماعی، استقلال فردی، نقش خانواده و بهرهگیری از فناوریهای نوین، تلاش دارد تصویری واقعبینانه از توانمندیها و ظرفیتهای افراد دارای آسیب بینایی ارائه دهد و زمینه ارتقای آگاهی عمومی درباره مسائل و نیازهای این افراد را فراهم سازد.
این برنامه كه اغلب عوامل آن را روشندلان تشكیل می دهد، جمعه ها از ساعت 19:15 دقیقه از آنتن رادیو معارف تقدیم شنوندگان می شود.